Astronomlar neredeyse tümüyle karanlık maddeden oluşan 300 milyon ışık yılı uzakta hayalet bir galaksi tespit etti. Bu silik galaksinin Perseus Kümesi’nde saklandığı bulundu.
Çoğu galaksi milyarlarca yıldızdan oluştuğundan gözlem olanağı mevcuttur. Böylesine soluk bir galaksi ise çok zor tespit edilebilir.
CDG-2 olarak adlandırılan en sıra dışı örneklerden biri, şimdiye kadar tespit edilen en fazla karanlık maddeye ship galaksiler arasında yer alabilir. (Karanlık madde, ışığı yansıtmayan, yaymayan veya absorblamayan görünmez bir madde türüdür.)
NASA, ESA, Dayi Li (UToronto); Görüntü İşleme: Joseph DePasquale (STScI)
Büyük Galaksiler Yardımıyla Galaksi Bulmak
Bu galaksiler çok az ışık yaydıkları için doğrudan tespit edilmeleri oldukça zordur. Kanada’daki Toronto Üniversitesi’nden David Li ve araştırma ekibi, parlaklık yerine kalıpları aramak için sofistike istatistiksel yöntemler kullandı. Genellikle daha büyük galaksilerin yörüngesinde dönen, yoğun, küresel yıldız kümeleri olan küresel kümelerin sıkı gruplarını aradılar. Bu tür kümeler, zayıf bir galaksinin varlığının dolaylı kanıtı olarak hizmet edebilir.
Bu stratejiyi kullanarak ekip, halihazırda bilinen 10 düşük yüzey parlaklığına sahip galaksiyi buldu ve karanlık galaksiler olarak nitelendirilebilecek iki aday daha belirledi.
Hubble, Euclid ve Subaru ile CDG-2’yi Doğrulama
Adaylardan birini doğrulamak için astronomlar üç gözlemevine başvurdu: NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu, ESA’nın (Avrupa Uzay Ajansı) Euclid uzay gözlemevi ve Hawaii’deki Subaru Teleskobu. Hubble’dan alınan yüksek çözünürlüklü görüntüler, Dünya’dan yaklaşık 300 milyon ışık yılı uzaklıktaki Perseus galaksi kümesinde dört sıkı küresel küme olduğunu ortaya çıkardı.
Hubble, Euclid ve Subaru’dan elde edilen verileri birleştiren daha ileri gözlemler, bu kümeleri çevreleyen soluk, geniş bir parıltı tespit etti. Bu soluk hale, daha önce görülmemiş bir galaksinin bunların altında yattığına dair ikna edici kanıt sağladı.
Li, “Bu, yalnızca küresel küme popülasyonu aracılığıyla tespit edilen ilk galaksidir. İhtiyatlı varsayımlara göre, dört küme CDG-2’nin tüm küresel küme popülasyonunu temsil ediyor,” diyor.
Yüzde 99’u Karanlık Maddeden Oluşan Bir Galaksi
İlk tahminlere göre CDG-2, yaklaşık 6 milyon Güneş benzeri yıldızın birleşik ışığıyla parlıyor. Dört küresel küme, galaksinin görünür ışığının yaklaşık %16’sını oluşturuyor. Daha da çarpıcı olanı, görünür madde ve karanlık madde dahil olmak üzere toplam kütlesinin yaklaşık %99’unun karanlık madde olduğu görülüyor.
Yıldızları oluşturmak için gereken sıradan maddenin çoğu, özellikle hidrojen gazı, muhtemelen Perseus kümesindeki komşu galaksilerle olan kütleçekimsel etkileşimler sonucu yok olmuştur.
Küresel kümeler son derece yoğundur ve yerçekimi tarafından güçlü bir şekilde birbirine bağlanmıştır. Dayanıklılıkları, onları yerçekimsel gelgit bozulmasına karşı daha az savunmasız hale getirir, böylece bozulmadan kalabilirler ve CDG-2 gibi zayıf galaksilerin güvenilir işaretçileri olarak işlev görebilirler.
Karanlık Madde Galaksileri Arayışının Genişletilmesi
Euclid, NASA’nın yakında fırlatılacak Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve Vera C. Rubin Gözlemevi gibi misyonlarla büyük gökyüzü araştırmaları büyümeye devam ederken, astronomlar devasa veri setlerini analiz etmek için giderek daha fazla makine öğrenimi ve gelişmiş istatistiksel teknikler kullanıyor.
Araştırma Referansı:
“Candidate Dark Galaxy-2: Validation and Analysis of an Almost Dark Galaxy in the Perseus Cluster” by Dayi (David) Li, Qing Liu, Gwendolyn M. Eadie, Roberto G. Abraham, Francine R. Marleau, William E. Harris, Pieter van Dokkum, Aaron J. Romanowsky, Shany Danieli, Patrick E. Brown and Alex Stringer, 16 June 2025, The Astrophysical Journal Letters.
DOI: 10.3847/2041-8213/adddab
