Anasayfa / Bilimsel Gelişme / Doğada Olmayan Tümüyle Yeni Bir Kök Hücre Yaratıldı

Doğada Olmayan Tümüyle Yeni Bir Kök Hücre Yaratıldı

kök hücre

Laboratuvarda en son oluşturulan insan kök hücreleri

Doğada daha önce görülmemiş yeni bir insan kök hücre türü laboratuvarda oluşturuldu.Bu hücreler, tüm hücrelerimizin kökenini oluşturan primordiyal embriyonik hücreler olabilir ve bu hücrelerin organların yerini alabilecek yeni nesil bir kök hücre olacağı belirtiliyor.

Cambridge Üniversitesi’nden ekibi yöneten ve bu  hücreleri geliştiren  Austin Smith “Bunu siyah bir kanvas olarak, vücuttaki tüm dokuların başlangıç noktası olarak görüyoruz.” diyor.

Bu büyük bir iddia ve son zamanlarda kök hücre dünyası  yanlış  iddialarla çalkalandı. Sözüm ona devrimsel projelerin kusurlu olduğu ortaya çıktı ve bu iddiaların sonuncusu  erişkin kök hücrelerinin yalnızca asitle muamele edilerek pluripotent  kök hücrelere dönüştürülebildiğine dair bu senenin başlarında Nature’da yayınlandı.  Science ve Cell  “STAP hücreleri” makalelerini reddetti, ancak Nature onları kabul etti ve Temmuz’da hepsini geri çekmek zorunda kaldı.

Bununla birlikte, Smith’in bulguları tedbirli şekilde destek alıyor. University College London üyesi Chris Mason “Bu makaleye katkıda bulunan büyük insanlar var ve itibarları tehlikede.” diyor. “Eğer doğru değilse gerçekten şaşırırım.”

Herhangi Bir Şeyi Oluşturmak

Teoride kök hücreler her türlü hücreye farklılaşabilirler , bu nedenle hasarlı organları onarmada ve hatta onları  en baştan oluşturmada kullanılabilirler.  Ancak çoğu kök hücre bu kadar efektif  değildir. En iyileri “pluripotent” olanlar, yani her hücreye/ dokuya farklılaşabilenlerdir.  Böyle hücrelerin kaynağı embriyodur ve  bu konu hala tartışmalıdır, ya da erişkin hücreler embriyonik durumlarına döndürülerek indüklenmiş pluripotent kök hücreler elde edilir.

Fakat bu pluripotent kök hücreler hâlâ  asıl köken aldıkları hücrenin genetik özelliklerini  taşımaktadır. Örneğin, genler gelişimin belirli bir aşamasında aktive edilmiş olabilir(diyelim ki bir böbrek oluşumu), veya metilasyon adı verilen epigenetik bir mekanizma ile susturulmuş  olabilir.

“Bu genetik taşınım bu alanda karışıklığa neden olan problemlerden biri olmuştur.” diyor Smith. Hücreler neye geliştikleri konusunda tamamen nötr değiller ve hepsi farklılar, bu nedenle standardize edilemiyorlar.

Yeni hücrelerin hücresel hafızaları tamamen silinmiş durumda. Genlerin çoğu metilasyon belirtecinden temizlenmiş, dolayısıyla daha tahmin edilebilir şekilde davranıyorlar ve diğer dokulara daha kararlı şekilde farklılaşıyorlar. Ekip bu durumun,  onlara organlar ve dokular için varolan embriyonik kök hücrelerden daha iyi bir yapı taşı sağlayacağını umuyor.

“Üzerlerine ne yapacakları veya neye dönüşeceklerini söyleyen bir şey yazılmamış veya çizilmemiş” diyor Smith. “Bu hücreler daha iyi ve daha saf bir başlangıç noktası olabilir.”

Saf hücreler

Saf kök hücreler olarak adlandırılan hücreler farelerde ve ratlarda uzun zamandır biliniyordu, ancak insanda daha önce bulunmamıştı.

Onları oluşturmak için Smith ve arkadaşları faredeki karşılıklarını oluşturabilecek işlemi taklit ettiler. İnsan embriyonik kök hücrelerine saf hücreleri elde etmek için gerekli olan gen ağını indükleyen  iki genin, Nanog ve Klf2 genlerinin fazladan kopyalarını verdiler.

Hücrelerin saf kök hücreler olduğunu doğrulamak için ekip diğer hangi genlerin eksprese olduğunu takip ettiler. Fare saf kök hücrelerinde aktif olan Klf4 ve Tfcp2l1 adlı iki gen insan saf kök hücrelerinde de açıldı. Bu genler insan pluripotent kök hücrelerinde daha önce hiç aktif görülmemişti.

Bununla beraber, ekip insan embriyolarını 7. gün civarında incelediklerinde genlerin aktif olduğunu buldular, diyor Smith. Bu durum, doğal insan embriyolarında saf kök hücrelerin bulunduğunu ileri sürmektedir. Fare embriyolarında embriyolar uterusa yerleşmeden hemen önce 10-20 arası saf kök hücre ortaya çıkmaktadır. Smith insan saf kök hücrelerinin de aynı zamanda ortaya çıkıyor olabileceğini söylüyor.

İnsan saf hücreleri farelere yerleştirildiğinde insan vücudunun tüm dokularını içeren hücre kümeleri oluşturmaktadır. Ancak bir insan fetüsü oluşturmadılar, diyor Smith, çünkü plasentayı oluşturan hücrelere dönüşemiyorlar.

“Eğer gerçekten bu boş kök hücreleri elde edebiliyorlarsa harika,” diyor Mason. “Eğer her şeyden önce bir yanlılık yoksa onları istediğimize dönüştürmek gerçekten de varolan kök hücrelerle olduğundan daha kolay olabilir.”

Temmuz’da yayınlanmış bir çalışma, benzer kontrol edilebilir kök hücreler bildirerek bu çalışmalara daha fazla destek sağladı. Massachusetts, Cambridge’deki Whitehead Biyomedikal Araştırmalar Enstitüsü’nden Thorold Theunissen ve arkadaşları insan embriyonik kök hücrelerini küçük moleküller ve büyüme faktörleri içeren bir kokteylle muamele ettiler ve gen ekspresyon paternlerinin saf kök hücrelerininkine benzer olduğunu buldular(Cell Stem Cell, DOI: 10.1016/j.stem.2014.07.002). Ayrıca yaklaşık 100 hücrelik insan embriyolarını aynı kokteylle muamele ettiler ve içlerinde, bu hücrelerin doğal insan embriyolarında var olduğunu gösterir şekilde, saf kök hücreler buldular.

Smith, sonuçların güvenilmez olduğuna dair herhangi bir şüpheden kaçınmak için diğer araştırmacıların olabildiğince yakın zamanda kendi çalışmasını tekrarlamalarını istiyor.“Yöntemimiz oldukça basit, o yüzden insanların bunu tekrarlayabileceğini umuyoruz.” diyor.

Kaynak: NewScientist

 

Facebook Yorumları

Hakkında Melek Aydın

"Öngörülen geleceği yaratabilmek için en etkin araç bir ulusun bilim,teknoloji ve inovasyondaki yetkinliğidir."düşüncesi doğrultusunda çeşitli bilim ve inovasyon platformlarında araştırmacı öğrenci olarak projelerde yer almaktayım.Türkiye'de bilimsel kültürün gelişmesi adına biyoteknoloji ve yaşam bilimleri alanında, vaktim oldukça www.gercekbilim.com'da yazacağım.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Enzim USP15, Farklı Kanser Türlerinin Tedavisinde Kullanılabilir

George Washington Üniversitesi Kanser Merkezi’nden bilim insanları USP 15 enziminin meme ve pankreas kanserinin yeni …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.