Günümüzde kullanılan kontakt lensler hidrojelden yapılan yumuşak yapıda konforlu lenslerdir. Sürekli temizlenmeleri gerekir ve bu nedenle ufak çizikler alabilir. Zamanla mikroskobik yırtılmalar gözlere ve görüşe zarar verebilir. İşte Güney Kore’de kimyagerler, UV ışık altında sadece 1 saatte kendi kendini onaran lens geliştirdi. Bu sayede lensler çöpe gitmekten kurtulabilir.
Güney Kore’deki Dankook Üniversitesi’nden kimyagerler Jung-Hyun Choi ve Byoung-Ki Cho, normal ultraviyole (UV) ışık altında sadece bir saat sonra kendi kendini onaran özel kontakt lensler geliştirdiler.
Bu yenilikçi hidrojel malzemenin temelinde, disülfür çapraz bağlayıcı olarak bilinen, esasen kükürt-kükürt bağı içeren küçük bir molekül var. Bunun özelliği, kırıldıktan sonra yeni bağlar oluşturabilmesidir.
Araştırmacılar, ACS Applied Polymer Materials dergisinde yayınladıkları makalede, “Bu çalışma, çapraz bağlayıcı disülfürlü (DS) hidrojel sisteminin sentezini, mekanik karakterizasyonunu ve işlevsel değerlendirmesini ayrıntılı olarak ele almakta ve hidrojel numunelerinden pratik kalıplanmış kontakt lens formatına geçişini göstermektedir,” diye yazıyor.
Disülfür çapraz bağlayıcı, uzun molekül zincirleri oluşturan bir metakrilat polimeriyle birleştirildi. Bir çizik oluştuğunda, bu polimerler arasındaki fiziksel bağlantılar kopar; ancak UV ışığı altında yeniden bağlanabilirler.
Hidrojeli çizilmelere ve bakterilere karşı daha dirençli hale getirmek için ikinci bir polimer eklendi; ardından yeni kontakt lens karışımı, standart bir çapraz bağlayıcı kullanılarak üretilen bir kontrol malzemesiyle karşılaştırılarak test edildi.
Araştırmacılar, “Ticari hidrojel kontakt lenslerde, günlük kullanım veya temizlikten kaynaklanan yüzey çizikleri, tam kesiklere kıyasla çok daha yaygındır. DS-Hidrojel, yüzey çiziklerinde etkili bir iyileşme sergilerken, disülfür bazlı DS-Çapraz Bağlayıcı içermeyen Kontrol-Hidrojel, aynı koşullar altında gözle görülür bir iyileşme göstermedi.”
UV ışığı, kimyasal açıdan bakıldığında, çizik çevresindeki kükürt-kükürt bağlarını harekete geçirerek, kopukluğu geçer ve yırtılmış polimerleri yerine sabitler. Ekip, yapısal stabilitenin yaklaşık yüzde 90’ının geri kazanılabildiğini tespit etti.
Kendi kendini onarma özelliğinin yanı sıra, yeni malzeme mevcut yumuşak lenslerle eşdeğer düzeyde su tutma özelliği ve mükemmel çizilme direnci sergiledi. Potansiyel olarak, bu lensler kendi kendini onarma özelliğine ek olarak zaten daha az çizilecektir.
Yani bu yeni teknoloji kolaylıkla kullanılabilir.
Çalışma, burada kullanılan kükürt bazlı kimyasal yaklaşımın kendi kendini onaran ve koruyucu plastikler üretmenin bir yolu olarak işe yaradığını göstermektedir; bunun potansiyel sonucu ise, halihazırda piyasada bulunan standart UV ışıklı temizleyicilerin temizlemenin yanı sıra onarım için de kullanılabileceğidir.
+Bu tür bir kendi kendine onarım daha önce de kanıtlanmış olsa da, bunun için oda sıcaklığından çok daha yüksek sıcaklıklar gerekiyordu. Evdeki sıradan ekipmanlarla onarımı tetikleyebilmek, bu teknolojide dikkate değer bir ilerlemedir.
Yıpranmış, çizilmiş bir çift kontakt lensi, temizleme ve onarım işlevini bir arada sunan bir kutuya koyup bir saat içinde neredeyse yeni gibi hale getirebildiğinizi hayal edin.
Bunların piyasaya sürülmesi için, gözünüze takacağınız herhangi bir şeyde beklediğiniz gibi, ek güvenlik testleri de dahil olmak üzere hâlâ yapılması gereken çok iş var; ancak yakında çok daha dayanıklı ve uzun ömürlü kontakt lenslere sahip olabiliriz.
Araştırmacılar, “Kontakt lens kullanımı sırasında, göz kırpma veya rutin temizlikten kaynaklanan mikro çizikler ışığı dağıtır ve parlamaya neden olurken, aynı zamanda proteinlerin veya mikropların yapışması için zemin oluşturarak sonuçta göz sağlığını tehlikeye atar” diye yazıyor.
“Dahası, çizikler ve mikro çatlaklar nedeniyle pürüzlenen yüzeyler, proteinlerin yapışmasını ve birikmesini kolaylaştırarak kullanıcının rahatsızlığını ve enfeksiyon riskini artırır.”
Bu nedenle yeni geliştirilen lensler daha sağlıklı ve uzun ömürlü olacaktır.
Araştırma, ACS Applied Polymer Materials.dergisinde yayınlandı.
https://www.sciencealert.com/new-self-healing-contact-lenses-can-repair-themselves-in-uv-light
