BiyolojiMakalelerTıp ve Sağlık

Koronavirüsün Beyne Sızabildiğine Dair Yeni Kanıtlar Bulundu

Gün geçtikçe COVID-19 hastalığının bilinç bulanıklığı, tükenmişlik gibi kognitif etkileri olduğuna dair daha fazla kanıt bulunuyor. Nature Neuroscience’da yayınlanan yeni bir araştırmada, koronavirüsün diken(spike) proteinin farelerde beyin-kan bariyerini geçebildiği bulundu.

Elde edilen bulgular,SARS-CoV-2 virüsünün beyne girebileceğini gittikçe daha güçlü bir şekilde destekliyor. S1 adı verilen diken proteini, virüsün hücreden zorla içeri girmesini sağlıyor. Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Puget Sound Veteran İlişkileri Sağlık Sistemi’nden araştırmanın yazarı Prof. William A. Banks, koronavirüsün S1 proteini sayesinde hücreye tutunarak, enflamasyona neden olduğunu vurguluyor.

“Öyle görünüyor ki, S1 proteini beynin sitokin salgılayarak , enflamatuvar ürünler üretmesine neden oluyor,” diyor Banks.

Bilimsel açıdan, COVID-19 enfeksiyon nedeniyle yoğun enflamasyon oluşmasına sitokin fırtınası deniyor. İmmün virüs ve proteinlerine aşırı reaksiyon vererek, virüsten kurtulmaya çalışıyor. Enfekte olan insanı ise bilinç bulanıklığı, aşırı yorgunluk gibi kognitif rahatsızlıklara sürüklüyor.

Banks ve ekibi bu reaksiyonu HIV virüsünde görmüştü ve SARS-CoV-2 virüsünde neler olduğunu görmek istedi.

Banks SARS-CoV-2’deki S1 proteiniyle, HIV-1’deki gp 120 proteinin benzer fonksiyonlara sahip olduğunu söylüyor. Bunlar glikoproteindir yani üzerinde birçok şeker taşırlar ve böylece diğer reseptörlerle bağlanırlar. Bu iki protein de, virüslerin diğer reseptörleri yakalamalarını yarayan kollar ve eller gibi işlev görüyor. S1 ve  gp120, her ikisi de beyin-kan bariyerini geçer ve beyin dokuları için toksiktir.

“Gerçekten bu bir dejavu gibi,” diyor HIV-1, gp120 ve beyin kan bariyeri üzerinde geniş çaplı araştırmaları olan Banks.

Normalde Banks laboratuvarlarında Alzheimer, obezite, diyabet ve HIV’deki beyin-kan bariyeri durumu çalışılıyor. Fakat sonra Nisan ayında, laboratuvardaki 15 kişinin hepsi S1 proteini üzerinde çalışmaya başladı. Ayrıca çalışmaya Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’nden uzun süreli ortak Prof. Jacob Raber ve ekibi de destek verdi.

Koronavirüs Beynin Solunum Merkezine Girerek Nefes Darlığı Yaratıyor Olabilir

Araştırma COVID-19’a dair birçok komplikasyonu açıklayabilir.

“Biliniyor ki COVID-19 enfeksiyonunda nefes darlığı yaşanıyor, çünkü ciğerlerde enfeksiyon oluşuyor. Fakat buna şöyle bir açıklama da getirilebilir, virüs beyindeki solunum merkezine girerek, nefes alma güçlüğüne neden oluyor olabilir,” diyor Banks.

Ayrıca Raber, fareler üzerinde yapılan deneylerde, erkek farelerde burun soğancığı ve böbreklerdeki S1 aktarılmasının daha hızlı olduğunu söylüyor. Bu da erkeklerin COVID-19’un etkilerine neden daha yatkın olduğuyla ilişkili olabilir.

Virüsü hafife alan kişilere Banks’in bir de mesajı var:

“Bu virüsler yüzyüze gelmek istemezsiniz. COVID-19’un birçok etkisinin altı çizilmiş olabilir veya devam edebilir ve hatta virüs beyne de girebilir ve bu etkiler uzun süre sürebilir,” diyor.

Araştırma Referansı: Elizabeth M. Rhea, Aric F. Logsdon, Kim M. Hansen, Lindsey M. Williams, May J. Reed, Kristen K. Baumann, Sarah J. Holden, Jacob Raber, William A. Banks, Michelle A. Erickson. The S1 protein of SARS-CoV-2 crosses the blood–brain barrier in miceNature Neuroscience, 2020; DOI: 10.1038/s41593-020-00771-8

Kaynak
ScienceDaily
Daha Fazla Göster

Oğuz Sezgin

Bir bilim sever ve kimyager olarak, internetteki eksikliği görerek Gerçek Bilim’i 2012'de kurdum. Bu sitede gördüğünüz pek çok bilim ve teknoloji haberini oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için araştırıyor, çeviriyor ve geliştiriyorum. Gerçek Bilim'deki diğer yazarlar ve ben, her gün baş döndürücü şekilde gelişen bilim ve teknoloji haberlerini size aktarmaktan kıvanç duyarız.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu