1000’de fazla kanser hastasının yer aldığı araştırmada, düşük dozlarda alınan aspirinin ameliyat sonrası alınan kolorektal tümörlerin yeniden oluşma riskini yarıya indirdiği bulundu. Sadece aspirinle yapılacak ucuz bir tedavinin genetik yatkınlığı olan insanlar için pozitif getirileri olacaktır. Karolinska Enstitüsü ve Üniversite Hastanesi’nde yapılan araştırmada, gen değişkenli hastalara 3 yıl boyunca günde 160 mg aspirin verilerek, takip edildi.
Karolinska Enstitüsü ve Karolinska Üniversite Hastanesi’nden araştırmacılar, evre I, II veya III rektal kanser veya evre II veya III kolon kanseri olan 3.508 hastayı taradılar ve bu kişilerden 1.103’ünün PI3K yolunda belirli bir varyantı olduğunu, yani ilgi konusu genetik belirteci taşıdığını tespit ettiler. Ekip daha sonra, bu gen değişikliği olan kohort üzerinde çift kör, randomize, plasebo kontrollü bir çalışma yürüttü. Çalışmada 626 hasta üç yıl boyunca günde 160 mg aspirin alırken, geri kalanlar plasebo haplar aldı.
ALASCCA denemesi olarak bilinen bu çalışma, İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya’daki 33 hastanenin katıldığı büyük çaplı bir çabaydı. Ekip, PIK3CA gen mutasyonu olan kişilerin yanı sıra PIK3R1 ve PTEN’de diğer orta veya yüksek etkili varyantları olan kişilere öncelik verdi. Araştırmacılar, önceki bazı araştırmalarda aspirin müdahalesinin tümör büyümesini bastırmada olumlu bir etkisi olduğunu gösterdiği için bu genetik değişiklikleri seçti.
Karolinska Institutet Moleküler Tıp ve Cerrahi Bölümü’nde profesör olan ve çalışmanın ilk yazarı olan Anna Martling, “Aspirin burada, hassas tıp tedavisi olarak tamamen yeni bir bağlamda test ediliyor. Bu, genetik bilgileri kullanarak tedaviyi kişiselleştirirken aynı zamanda hem kaynakları hem de acıyı azaltabileceğimizin açık bir örneğidir,” diyor.
Araştırmacılar, PIK3’te genetik mutasyon bulunan kişilerde aspirinin, plasebo tedavisine kıyasla nüksetme yüzdesinin azaltmasının, muhtemelen aspirinin iltihabı azaltması, trombosit fonksiyonunu ve tümör büyümesini engellemesi 55 oranında azalttığını buldular. Araştırmacılar, bu yararın gibi çeşitli şekillerde etki etmesinden kaynaklandığına inanıyor. Genel olarak aspirin, kanserin yerleşmesi için ortamı daha zorlu hale getirir, özellikle de kanser hücresi büyümesi ve bölünmesinin daha olası olduğu, hücre fonksiyonlarının düzensizleşmesine yatkın genetik yapıya sahip kişiler için.
Martling, “Moleküler bağlantıların tamamını henüz tam olarak anlamış olmasak da, bulgular biyolojik mantığı güçlü bir şekilde destekliyor ve tedavinin genetik olarak tanımlanmış hasta alt gruplarında özellikle etkili olabileceğini gösteriyor.Aspirin, dünya çapında kolayca bulunabilen ve birçok modern kanser ilacına kıyasla son derece ucuz bir ilaçtır, bu da çok olumlu bir durumdur,” dedi.
Daha önceki, büyük ölçüde gözlemsel çalışmalar da aspirinin kolorektal kanserin nüksetme oranında anlamlı bir düşüşle ilişkili olduğunu ortaya koymuştu, ancak klinik çalışma kanıtları şimdiye kadar kesin sonuç verememişti. Aspirinin ek avantajı, elbette, zaten yaygın olarak bilinen ve üzerinde çalışılmış bir ilaç olmasıdır, bu da onu belirli genetik mutasyonlara sahip kanser hastaları için klinik olarak önerilebilecek güçlü bir aday haline getirir. Ayrıca yumurtalık ve gastrointestinal kanserler de dahil olmak üzere diğer durumlarda da araştırılmaktadır.
Her yıl, dünya çapında yaklaşık iki milyon kişiye kolorektal kanser teşhisi konmaktadır ve hastaların yaklaşık %15-20’sinde, öncelikle PIK3CA geninde PI3K yolunda aktive edici mutasyonlar bulunmaktadır.
Araştırmacılar, “Aspirin ile üç yıllık kümülatif nüks insidansı %7,7, plasebo ile ise %14,1 olarak tahmin edilmektedir. Aspirin, ekson 9 veya 20’de PIK3CA hotspot mutasyonları olan hastalarda plaseboya göre kolorektal kanser nüks insidansını önemli ölçüde düşürdü ve PI3K yolak genlerinde diğer somatik değişiklikleri olan hastalarda da benzer bir fayda sağladığı görüldü,” olarak belirtiyor.
Sonuç olarak, düzenli aspirin alımının PIK3K gen varyantına bağlı kolon ve rektal kanserlerinin tedavisinde aspirin ucuz ve etkili bir tedavi yöntemi olabilir.
Araştırma The New England Journal of Medicine dergisinde yayınlandı.
Kaynak: Karolinska Institutet
