12 Ağustos 2026 tarihinde nadir görülen bir tam güneş tutulması yaşanacak. Ay , Güneş’i tümüyle kapatarak 81 saniyeliğine karanlığa neden olacak. Yalnız bu güneş tutulması sadece Avrupa’nın bazı kentlerinden görülebilecek. Türkiye’de akşam 20:30-21:45 saatlerine denk gelecek tutulma ülkemizden maalesef izlenemeyecek.
Avrupa, tam bir güneş tutulması yaşamak üzere ve dünyanın dört bir yanındaki insanlar bu olayı canlı olarak izleyebilecek. Avrupa Uzay Ajansı (ESA), 12 Ağustos’ta saat 13:30’da (EDT) yayına başlayarak bu nadir gök olayını izleyicilere bulundukları her yerden doğrudan ulaştıracak.
- ESA’nın YouTube üzerinden canlı yayını 12 Ağustos, 20:30-21:45 TSİ
- Teleskopun canlı yayınını YouTube’dan izleyebilirsiniz 12 Ağustos, 20:30-21:45 TSİ
- İspanya’nın León kentindeki halka açık etkinlik programı (12 Ağustos, 11:00-15:00 ve 20:30-22:45 TSİ)
Güneş tutulması, Ay’ın Dünya ile Güneş’in tam arasına girerek Güneş’i geçici olarak örtmesi ve Dünya yüzeyinin bir kısmına dar bir gölge düşürmesiyle meydana gelir.
Ay, Güneş’in parlak diskini gizlediğinde, Güneş’in soluk ve ince dış atmosferi görünür hale gelir. Bu ani değişiklik, gökyüzünü ve altındaki çevreyi karanlığa boğabilir. Yıldızlar ve gezegenler görünür hale gelebilir, sıcaklıklar düşebilir, rüzgarlar şiddetlenebilir ve bazı kuşlar ile böcekler sanki gece çökmüş gibi davranmaya başlayabilir.
12 Ağustos 2026’da, Avrupa’nın büyük bir bölümündeki insanlar bir güneş tutulmasını izleyebilecek. Ay’ın Güneş’i tamamen kapattığı dar tam tutulma şeridi, Grönland, İzlanda, Portekiz’in kuzeydoğusundaki küçük bir bölümü ve ardından İspanya üzerinden geçecek.
Avrupa’nın geri kalanının büyük bir kısmında ise kısmi güneş tutulması yaşanacak. Bu bölgelerden bakıldığında, Ay Güneş’ten bir parça “koparmış” gibi görünecek ve gün ışığı bir miktar azalacak.
ESA, Tutulmayı İspanya’dan Canlı Olarak Yayınlayacak
ESA, bu olayı Teruel (İspanya)’daki Observatorio Astrofísico de Javalambre’den yapacağı canlı yayınla kutlayacak. İspanya, tutulmanın elverişli gözlem koşulları altında ülkeden batıdan doğuya doğru ilerleyeceği için izleme açısından özellikle uygun bir konumda bulunuyor.
İzleyiciler, (2 Ağustos, 20:30-21:45 TSİ itibaren ESA Web TV veya ESA’nın YouTube kanalı üzerinden yayını takip edebilirler.
Yayın, ödüllü uzay bilimcisi ve bilim iletişimcisi Dame Dr. Maggie Aderin tarafından sunulacak. Konuklar arasında ESA Bilim Direktörü Profesör Carole Mundell, ESA bilim insanları Andy To, Miho Janvier ve Martin Hewitson ile gözlemevi direktörü Javier Cenarro yer alacak.
Programda canlı röportajlar, anlaşılır açıklamalar ve etkileyici güneş tutulması görüntüleri bir araya getirilecek. Konular arasında Güneş ve koronasına dair henüz cevaplanmamış sorular, yerçekimi anlayışımızı dönüştürmeye yardımcı olan ünlü güneş tutulması ve ESA’nın uzayda yapay güneş tutulmaları yaratma çabaları yer alacak.
12 Ağustos 2026’da, tam güneş tutulması Doğu Grönland, Batı İzlanda, İspanya’nın kuzey yarısı ve Portekiz’in kuzeydoğu köşesinden görülebilecek. 2 Ağustos 2027’de ise tam güneş tutulması Güney İspanya, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’dan izlenebilecek. 26 Ocak 2028’de ise halkalı güneş tutulması Güney Amerika, Güney Portekiz ve İspanya’nın güneybatı-kuzeydoğu bölgelerinden görülebilecek. Avrupa’nın diğer bölgelerinde ise bu tarihlerde kısmi güneş tutulması yaşanacak.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), haritayı İspanyol Astronomi Gözlemevi’nin hesaplamalarına dayanarak İspanyol Ulusal Coğrafya Enstitüsü’nden temin etti.
81 Saniyelik Tam Karanlık
Ana olay, Javalambre’de 1 dakika 21 saniyelik tam tutulmanın yaşanacağı saat 14:31’de (EDT) gerçekleşecek. Bu kısa süre boyunca Ay, Güneş’i tamamen kaplayacak ve gözlemevini karanlığa gömecek.
Yayın, teleskop görüntüleri ve tutulmanın drone çekimlerini içerecek. İzleyiciler ayrıca, tam tutulmayı ilk elden deneyimleyen Maggie ve Carole’un tepkilerini de görecek.
Güneş tutulmasıyla ilgili sorusu olan herkes, Bluesky veya X platformlarında #AskESA etiketini kullanarak sorusunu iletebilir. Bu sorulardan bazıları seçilerek yayın sırasında canlı olarak yanıtlanacaktır. Ek ayrıntılar yayının sonuna doğru verilecektir.
Program İngilizce olarak sunulacak ve saat 14:45 (EDT) civarında sona ermesi bekleniyor.
Neden Javalambre Tutulma İçin En İdeal Yer?
Observatorio Astrofísico de Javalambre, tam tutulma şeridinin tam içinde yer alan önemli bir astronomik gözlemevidir. Başlıca tesisleri arasında, geniş gökyüzü astronomik araştırmaları yapmak üzere inşa edilmiş iki profesyonel teleskop bulunmaktadır. Bu gözlemler, bilim insanlarının galaksileri, karanlık enerjiyi ve evrenin büyük ölçekli yapısını araştırmasına yardımcı olmaktadır.
Javalambre’deki koşullar astronomi için özellikle elverişlidir. Bulutlanma nadirdir, ışık kirliliği asgari düzeydedir ve gözlemevi batı ufkuna doğru olağanüstü net bir görüş açısına sahiptir. Ay, Güneş’in önüne geçerken Güneş batışa yaklaşacağı için bu durum büyük önem taşıyacaktır.
Güneş tutulması gözlemleri için özel olarak birkaç küçük teleskop da gözlemevine getirilecek. Bu teleskoplardan gelen canlı görüntüler, Ay’ın Güneş’in önünden geçişi boyunca Ay’ı sürekli takip ederek, tutulmanın farklı aşamalarını yakından gösterecek.
Yayın sırasında gözlemevi müdürü Javier Cenarro, Javalambre hakkında bilgi verecek ve buranın gelecekteki bir ESA uzay bilimi misyonu için önemini açıklayacak.
Kaynak: https://scitechdaily.com/dont-miss-europe-is-about-to-go-dark-in-a-spectacular-total-solar-eclipse/
