ABD’de kalp sağlığı üzerine yapılan bir araştırmada, 20li yaşlarda olan gençlerde kalp damar sağlığının sanıldığı kadar iyi olmadığı tespit edildi. 1000’den fazla katılımcının yer aldığı çalışmada arter kalınlığınının 30 lu yaşlardakine benzer şekilde ileri olduğu bulundu.
Katılımcıların ortalama yaşı 23’tü.
Şimdi, aynı grup üzerinde yapılan bir takip çalışması, bu potansiyel hasarların neden 30 yaşın altındaki yetişkinlerde ortaya çıktığını açıklayabilir.
Bilim insanları, şaşırtıcı derecede genç yetişkinlerde arter hasarının “endişe verici” belirtilerini tespit etti
Circulation: Population Health and Outcomes dergisinde yayınlanan araştırma, 1.283 genç yetişkinden katılımcıların yüzde 80’inin kardiyovasküler-böbrek-metabolik (CKM-cardiovascular-kidney-metabolic) sendromuna sahip olarak sınıflandırıldığını ortaya koydu.
CKM evresi ne kadar ileri ise, katılımcıların beyne oksijenli kan taşıyan karotis arterlerinde hasar belirtileri gösterme olasılığı o kadar yüksek oluyordu.
Bu bulgu endişe vericidir ve kardiyovasküler, metabolik ve böbrek rahatsızlıklarının genç yaş gruplarında neden artmakta olduğunu açıklayabilir.
Ancak bu katılımcılar, ABD’deki tüm gençleri temsil etmemektedir. Çalışma kentsel nüfusa odaklanmış olup, katılımcıların çoğu dezavantajlı kesimlerden gelmiştir.
Çalışmanın yazarları, “Beslenme ve fiziksel aktivite puanları özellikle düşüktü” diye belirtmiştir. Bu durum, katılımcıları CKM açısından daha yüksek bir risk altına sokmaktadır.
Bu sendromu daha önce hiç duymamışsanız, yalnız değilsiniz. Geçen yıl yapılan bir ABD ulusal anketinde, katılımcıların yüzde 90’ının da CKM’yi duymadığı ortaya çıktı.
CKM, ilk olarak 2023 yılında Amerikan Kalp Derneği (AHA) tarafından tanımlandı ve AHA ile Amerikan Kardiyoloji Koleji, bu sendromun önlenmesi ve yönetilmesine yönelik ilk klinik kılavuzları ancak bu yıl yayınladı. CKM, metabolik, böbrek ve kardiyovasküler bozuklukların nasıl bir araya gelerek çoklu organ komplikasyonlarına ve tehlikeli kardiyovasküler sonuçlara yol açabileceğini açıklayan bir sendromdur.
Kılavuzlar yayınlandığında Johns Hopkins Tıp Fakültesi’nden kardiyolog Chiadi Ndumele, “Kalp, böbrek ve metabolik rahatsızlıklar birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmaz; bunlar birbiriyle derin bir şekilde bağlantılıdır,” diye açıklamıştı.
CKM’nin Evreleri
CKM’nin evreleri, prediyabet veya aşırı yağ gibi risk faktörlerinden başlayarak metabolik bozukluklar, böbrek bozuklukları ve nihayetinde kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine kadar uzanır.
Mevcut çalışmaya katılan genç yetişkinlerin hiçbirine CKM’nin bu son evresi teşhisi konulmamıştı. Ancak bazıları, diğerlerine kıyasla bu spektrumda daha ileri aşamalardaydı.
Bu, kronik böbrek hastalığı veya koroner kalp hastalığı, kalp yetmezliği ya da inme gibi kardiyovasküler hastalıklar geliştirme konusunda genel olarak daha fazla risk faktörüne sahip oldukları anlamına geliyor.
Toplam 1.283 katılımcının yüzde 40’u CKM 1. aşama, yüzde 36’sı 2. aşama ve yüzde 2,8’i ise 3. aşama olarak sınıflandırıldı.
Bilim insanları, şaşırtıcı derecede gençlerde arter hasarının “endişe verici” belirtilerini tespit etti
CKM sendromunun dört evresi vardır. Bu evreler, riski belirler ve CKM sendromunun ilerlemesini yavaşlatmak, hatta tersine çevirmek için önleme stratejilerini kişiye özel olarak belirler. (AHA)
CKM tanısı, bu katılımcıların kaderinin mühürlendiği anlamına gelmez, ancak riskli bir yolda olduklarını gösterir.
Northwestern Üniversitesi’nden ortak yazar ve kardiyolog Nilay Shah, bunun gençlerin görmezden gelebileceği bir durum olmadığını savunuyor.
Shah, geçen yılın sonunda yaptığı açıklamada, “CKM’nin pek çok bileşeni, genç yetişkinlik döneminden, hatta ergenlikten itibaren daha genç yaşlardaki insanları etkilemeye başlıyor” dedi.
Son CKM çalışmasında, genç yetişkinlerin risk faktörleri, beslenme kalitesi, fiziksel aktivite, uyku, nikotin maruziyeti, vücut kitle indeksi, kan şekeri düzeyleri, kan lipitleri ve kan basıncını içeren bileşik bir ölçüt olan “Life’s Essential 8 puanları” kullanılarak ölçüldü.
Bu faktörlerin yönetilmesinin kalp hastalığı riskini azalttığı ve böbrek ile metabolik sağlığı desteklediği bilinmektedir.
Beslenme Egzersiz Kalp-Damar Sağlığında Çok Önemli
Life’s Essential 8 puanına benzer şekilde, CKM evrelerinin de gelecekte hastalık riski taşıyan kişileri ve tedavi edilebilecek veya değiştirilebilecek risk faktörlerini belirlemeye yardımcı olacağı umulmaktadır.
CKM’nin ilerlemesi, beslenme düzeninin iyileştirilmesi, egzersizin artırılması veya metabolizmayı hızlandıran ilaçların alınması gibi doğru sağlık müdahaleleriyle tersine çevrilebilir.
Çalışmanın yazarları, “Birçok genç yetişkinin risk faktör düzeyleri klinik olarak henüz yüksek olmasa da, …birçoğunda yaşam tarzı ve davranış değişiklikleri yoluyla risk faktörlerini optimize etme fırsatı hâlâ mevcuttur” sonucuna varmıştır.
Gençlik sonsuza kadar sürmez ve gençken sağlığımız geleceğimizi şekillendirebilir. Başlamak için hiçbir zaman çok erken değildir. Sağlıklı beslenme ve spor ile zararlı alışkanlıklardan kaçınarak, kalp sağlıklarını koruyabilirler.
Çalışma, Circulation: Population Health and Outcomes dergisinde yayınlanmıştır.
