AstronomiFizikMakalelerÜtopyaUzay-Zaman

Samanyolu’nun Merkezini Görüntüleyen VLT Teleskopu Yıldız Oluşumlarının Fırtınalı Geçmişini Ortaya Çıkardı

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu (VLT-Very Large Telescope) Samanyolu’nun merkezi bölgesini hayret verici bir çözünürlükte gözleyerek galaksimizdeki yıldız oluşumlarının hikayesi hakkında yeni ayrıntılara ulaştı. Yeni gözlemler sayesinde gökbilimciler(astronomlar) Samanyolu’nun yaşamında etkileyici bir olaya dair kanıtlar elde etti: yüz binlerce süpernova patlamasıyla sonuçlanan aşırı yoğun bir yıldız oluşum evresi.

Gökada merkezinin büyük bir kısmına dair benzeri olmayan tarama gözlemlerimiz Samanyolu’nun bu bölgesindeki yıldız “oluşumuna dair ayrıntılı bakış açıları sağladı,” diyor  gözlemleri yürüten İspanya, Granada’dan Andalusia Astrofizik Enstitüsü’nden Rainer Schödel. “Şu ana kadar kabul edilenlerin aksine, yıldız oluşumu sürekli devam etmiyordu,” diye ekliyor Granada’daki aynı enstitüdeyken Samanyolu’nun merkezi bölgesine dair iki yeni çalışmayı yürüten Francisco Nogueras-Lara.

Bugün Nature Astronomy’de yayımlanan çalışma ile ekip, Samanyolu’nun merkezi bölgesinde bulunan yıldızların yaklaşık % 80’inin gökadamızın en erken dönemlerinde, sekiz ila 13.5 milyar yıl önce oluştuğunu buldu. Yıldız oluşumundaki bu ilk dönemi takiben, yaklaşık altı milyar yıl boyunca çok az sayıda yıldız oluşumu gerçekleşti. 100 milyon yıldan az süren bu sürecin sonu, yaklaşık bir milyar yıl önce, bu merkezi bölgede toplam kütlesi muhtemelen on milyonlarca Güneş kadar olan yıldızların, yoğun biçimde oluşmasıyla son bulmuştur.

Yüzbinlerce Süpernova Patlaması Yoğun Yıldız Oluşumu Gerçekleşti

Bu yoğun oluşum sırasında, araştırılan bölgedeki koşullar ‘yıldız-patlaması’ gökadalarındakilere benziyor olmalı, yani yılda 100  güneş kütlesinden daha büyük bir yıldız oluşum oranına,” diyor şimdi Almanya, Heidelberg, Max Planck Gökbilim Enstitüsü’nde bulunan Nogueras-Lara.  Şu anda tüm Samanyolu’ndaki yıldız oluşumu oranı yılda bir ya da iki güneş kütlesi kadardır.

Yüz binlerce süpernova patlamasıyla sonuçlanan bu yoğun oluşum etkinliği, muhtemelen Samanyolu’nun tüm tarihindeki en yüksek enerjili olaylardan biri olmuştur,” diye ekliyor. Yoğun yıldız oluşumu etkinliği sırasında, çok sayıda büyük kütleli yıldız meydana gelir; ve bunların yaşam süreleri düşük-kütleli yıldızlara göre daha kısa sürdüğünden, yaşamlarının sonuna daha kısa sürede ulaşırlar ve ölümleri şiddetli süpernova patlamaları şeklinde gerçekleşir.

Gökadanın merkezi bölgesinin gözlendiği bu araştırma ESO’nun Şili’deki Atacama Çölü’nde bulunan VLT üzerindeki HAWK-I aygıtı ile mümkün olmuştur. Kırmızı-ötesine-duyarlı bu kamera toz boyunca gözlem yaparak Samanyolu’nun merkezi bölgesini ayrıntılı bir şekilde incelemiş ve sonuçları Ekim ayında Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan araştırmayı Nogueras-Lara ve İspanya, ABD, Japonya ile Almanya’dan gökbilimciler ekibi yürütmüştür.  

Bu görüntü GALACTICNUCLEUS taramasıyla yayımlanan ilk görüntüdür. Gökadamızın merkezi bölgesine ait net görüntüler almayı hedefleyen bu program, ESO’nun VLT’si üzerindeki HAWK-I aygıtının geniş görüş alanı ve yüksek açısal çözünürlüğüne bağlı olarak hazırlanmıştır. Üç milyondan fazla yıldızı araştıran bu taramanın gerçekleştirildiği bölge, Gökada merkezinden dışarıya doğru 60 000 ışık-yılı (bir ışık-yılı yaklaşık 9.5 trilyon kilometredir) karelik bir bölgedir.

Kaynak ve ileri okuma için:,

https://www.eso.org/public/turkey/news/eso1920/

Facebook Yorumları
Daha Fazla Göster

Oğuz Sezgin

Bir bilim sever ve kimyager olarak, internetteki eksikliği görerek Gerçek Bilim’i 2012'de kurdum. Bu sitede gördüğünüz pek çok bilim ve teknoloji haberini oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için araştırıyor, çeviriyor ve geliştiriyorum. Gerçek Bilim'deki diğer yazarlar ve ben, her gün baş döndürücü şekilde gelişen bilim ve teknoloji haberlerini size aktarmaktan kıvanç duyarız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu