Yeni bir araştırmaya göre, yulaf tabanlı beslenme kolesterol seviyesini hızlı bir şekilde düşürebiliyor. Bonn Üniversitesi’nde yapılan denemede yer alan katılımcılar, metabolik bir sendroma sahiplerdi. Bu sendrom yüksek vücut ağırlığı, yüksek tansiyon , yüksek kan şekeri ve yüksek kan lipidinin bir kombinasyonundan oluşuyor. Sadece 2 gün yulaf ağırlıklı beslenen grubun kolesterol seviyeleri, kontrol grubuna göre önemli ölçüde düştü. 6 gün sonrasında bile halen stabil görünüyordu. Bu beslenme bağırsaktaki mikroorganizmaların bileşimini değiştirmiş gibi görünüyor.
Aslen yulafın metabolizma üzerinde yararlı bir etkisi olduğu gerçeği yeni bir şey değildir. Alman hekim Carl von Noorden, 20. yüzyılın başında diyabet hastalarını bu tahıl ile tedavi etti ve dikkate değer bir başarı elde etti.
Bonn Üniversitesi Beslenme ve Gıda Bilimi Enstitüsü’nde yardımcı doçent olan Marie-Christine Simon, “Günümüzde diyabet hastalarını tedavi etmek için etkili ilaçlar mevcuttur. Sonuç olarak, bu yöntem son yıllarda neredeyse tamamen göz ardı edilmiştir,” diyor.
Mevcut denemenin denekleri diyabetik olmasa da, diyabet riskinin artmasıyla ilişkili metabolik sendromdan muzdaripti. Bu sendromun özellikleri arasında aşırı vücut ağırlığı, yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri seviyesi ve lipit metabolizması bozuklukları bulunmaktadır.
“Özel bir yulaf bazlı diyetin hastaları nasıl etkilediğini bilmek istedik,” diye açıklıyor Simon, ki kendisi aynı zamanda Bonn Üniversitesi’nde Yaşam ve Sağlık ile Sürdürülebilir Gelecekler Transdisipliner Araştırma Alanları’nın bir üyesidir.
Günde 300 Gram Yulaf Ezmesi
Katılımcılardan, önceden suda kaynatmış oldukları yulaf ezmesini günde üç kez yemekleri istendi. Yemeklerine sadece biraz meyve veya sebze eklemelerine izin verildi. Toplam 32 kadın ve erkek bu yulaf bazlı diyeti tamamladı. İki gün boyunca her gün 300 gram yulaf ezmesi yediler ve normal kalori alımlarının sadece yarısını tükettiler. Kontrol grubu da kalori azaltılmış bir diyete tabi tutuldu, ancak bu beslenme yulaf içermiyordu.
.
Her iki grup da beslenme değişikliğinden fayda gördü. Ancak, yulaf bazlı diyeti uygulayan katılımcılar için bu etki çok daha belirgindi. Simon, “Özellikle zararlı LDL kolesterol seviyesi bu kişilerde yüzde 10 düştü. Bu, modern ilaçların etkisiyle tamolarak karşılaştırılabilir olmasa da, önemli bir azalmadır. Ayrıca ortalama iki kilo verdiler ve kan basınçları da hafifçe düştü.”
Özellikle LDL kolesterol üzerindeki etki, sağlık açısından önemli olabilir. Kan bu kolesterolü fazla miktarda içerirse, damar duvarlarında birikir. Plak olarak bilinen bu birikintiler, kan damarlarını daraltır.
Ayrıca, bu birikintiler, örneğin fiziksel efor, öfke veya stresin ardından kan basıncının yükselmesiyle yırtılabilir. Sonuç olarak, etkilenen bölgede kan pıhtısı oluşabilir ve kan damarı tamamen tıkanabilir. Alternatif olarak, plak parçaları kanla yıkanarak kalp krizi veya felce neden olabilir.
Yulaf, Sağlıklı Bağırsak Bakterilerinin Büyümesini Destekler
Peki yulaf ezmesi yararlı etkisini nasıl gösterir? Simon’un meslektaşı ve çalışmanın baş yazarı Linda Klümpen, “Yulaf ezmesi tüketiminin bağırsaklardaki belirli bakteri sayısını artırdığını tespit ettik” diye açıklıyor. Mikrobiyom, son yıllarda araştırmaların odak noktası haline gelmiştir. Sonuçta, bağırsak bakterilerinin gıdaların metabolizmasında belirleyici bir rol oynadığı artık bilinmektedir. Ayrıca, metabolik yan ürünleri de serbest bırakırlar.
Ayrıca, bağırsak hücrelerine enerji sağlayarak görevlerini daha iyi yerine getirmelerini sağlarlar. Bununla beraber mikroplar ürettikleri bazı maddeleri kan dolaşımıyla vücuda gönderir ve bu maddeler vücutta çeşitli etkiler yaratabilir. Klümpen, “Örneğin, bağırsak bakterilerinin yulafı parçalayarak fenolik bileşikler ürettiğini gösterebildik. Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, bu bileşiklerden biri olan ferulik asidin kolesterol metabolizması üzerinde olumlu bir etkisi olduğu zaten kanıtlanmıştır. Bu, diğer bazı bakteriyel metabolik ürünler için de geçerli görünmektedir, “ diyor.
Aynı zamanda, diğer mikroorganizmalar amino asit histidini “imha eder”. Vücut, aksi takdirde bunu insülin direncini artırdığı şüphelenilen bir moleküle dönüştürür. İnsüline karşı bu duyarsızlık, diabetes mellitusun temel bir özelliğidir.
İki gün boyunca büyük miktarda yulaf, altı hafta boyunca küçük miktarda yulafdan daha iyidir
Yulaf bazlı diyetin olumlu etkileri, altı hafta sonra da hala belirgindi. “Düzenli aralıklarla kısa süreli yulaf bazlı diyet, kolesterol seviyesini normal aralıkta tutmak ve diyabeti önlemek için iyi tolere edilen bir yol olabilir,” diyor Doç. Dr. Simon.
Ancak, mevcut çalışmada, tahıl özellikle yüksek konsantrasyonda ve kalori azaltımıyla birlikte etkisini gösterdi: Katılımcıların başka herhangi bir kısıtlama olmaksızın günde 80 gram yulaf tükettikleri altı haftalık diyet, küçük etkiler elde etti.
“Bir sonraki adım olarak, şimdi açıklığa kavuşturulabilir.
Kaynak :https://medicalxpress.com/news/2026-01-days-oatmeal-cholesterol.html
Araştırma Referansı :
Linda Klümpen et al, Cholesterol-lowering effects of oats induced by microbially produced phenolic metabolites in metabolic syndrome: a randomized controlled trial, Nature Communications (2026). DOI: 10.1038/s41467-026-68303-9
