Yeni bir araştırmada,Ozempic ve Wegovy benzeri GLP-1 türü zayıflama ilaçlarının; kemik erimesi, gut ,osteomalazi gibi metabolik hastalıklara yakalanma riskini arttırdığını gösterdi. Kemikler ve eklemlerle ilgili olan bu hastalıklarda, GLP-1 ilaçlarının kullanılmasıyla oluşan hızlı kütle kaybından kaynaklandığını düşünülüyor.
Ozempic ve Wegovy gibi GLP-1 ilaçları, osteoporoz, gut ve nadir görülen metabolik kemik hastalığı osteomalazi görülme riskini de arttırıyor.
Bu hastalıkların tümü kemik ve eklemlerle ilgili olduğundan, araştırmacılar ani kilo kaybının kas-iskelet sistemine baskı uygulayabileceğini düşünüyor. Hızlı kilo kaybı ayrıca gut hastalığına neden olan ürik asit seviyesinde ani bir artışa neden olabilir. Ekip, gıda ve besin alımındaki düşüşün de bu durumla ilişkili olabileceğini öne sürüyor.
GLP-1 (glukagon benzeri peptid-1) ilaçları daha önce kemiklerin büyümesi ve onarımı için gerekli olan kalsiyum üretimindeki bozukluklarla ilişkilendirilmişti, bu da birden fazla mekanizmanın sorumlu olabileceği olasılığını gündeme getiriyor.
GLP-1 ilaçlarının kilo kaybı ve Tip 2 diyabetin yönetiminin ötesinde bir dizi sağlık faydası sağladığı giderek daha açık hale gelse de, bu ilaçların nispeten yeni olması, etkilerinin tam resmini henüz göremememiz anlamına geliyor.
Michigan State Üniversitesi tıp öğrencisi ve makalenin baş yazarı Muaaz Wajahath, “GLP-1 ilaçları alan hastalar için 5 ve 10 yıllık takip verilerinin elde edilmeye başlandığı bir döneme giriyoruz,” diyor.
GLP-1 ilaçları, doğal olarak üretilen GLP-1 hormonunun etkilerini taklit ettikleri için bu isimle anılıyorlar.Bu ilaçlar iştahı azaltır, sindirimi yavaşlatır ve insülini artırır. GLP-1 hormonu ile aynı hücre reseptörleri üzerinde çalıştıkları için bazen reseptör agonistleri (RA’lar) olarak da adlandırılırlar.
Wajahath ve meslektaşları, GLP-1 ilacı tedavisine başladıktan sonra beş yıl boyunca 73.483 kişinin sağlık kayıtlarını analiz etti. Bu kayıtlar, GLP-1 ilacı almayan, yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi ve diğer birkaç faktör açısından eşleşen 73.483 kontrol katılımcısının kayıtlarıyla karşılaştırıldı.
GLP-1 ilacı almayanlara kıyasla, semaglutide, liraglutide, dulaglutide veya exenatide gibi ilaçları alanların osteoporoz gelişme riski %0,9, gut riski %0,8 ve osteomalazi riski %0,1 daha yüksekti.
Bu çalışmanın neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını belirtmek önemlidir. Diyet ve egzersiz alışkanlıkları dahil olmak üzere diğer birçok ilgili faktör, analiz edilen verilere dahil edilmemiştir.
Risk artışı küçük olsa da, bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır ve daha fazla araştırılmaya değerdir. Bu, GLP-1 tedavilerinin vücudu nasıl etkilediğini daha iyi anlamamızı sağlamakla kalmaz, gelecekte reçeteleri kişiselleştirmek için de kullanılabilir.
Wajahath, “Osteoporoz, gut veya osteomalaziye yatkın bir hastanız olduğunda, klinisyenler kemik sağlığı takibini göz önünde bulundurmalı ve risk altındaki popülasyonlarda gecikmiş komplikasyonları izlemelidir. Bu değişiklikler hemen uygulanabilir ve bu yan etkileri potansiyel olarak önlemek için kolay bir çözüm geliştirilebilir,” diyor.
Bu karmaşık bir tablo, özellikle de aynı konferansta sunulan başka bir ilgili çalışmada, GLP-1 ilacı alan kişilerin ortalama olarak kalça ve diz protezi gibi ortopedik işlemlerden daha iyi iyileşme sonuçları elde ettikleri bulunmuştur. GLP-1 tedavilerinin kemikler için kötü olduğunu ve hatta osteoartrit sorunlarına yardımcı olabileceğini söylemek kadar basit değildir.
Son araştırmalar, bu ilaç kategorisini görme kaybı, ciddi pankreas sorunları ve kas kaybı riskinde küçük bir artışla ilişkilendirmiştir, ancak GLP-1 RA’ların risk ve fayda dengesini tam olarak değerlendirmek için henüz yeterli veriye sahip değiliz.
Bazı kişiler için diğer tedavi yaklaşımları veya doğal alternatifler daha iyi olabilir. Ancak şimdilik, araştırmacılar bu GLP-1 ilaçlarının potansiyel artılarını ve eksilerini yakından incelemeye devam ediyorlar.
Wajahath, “Bu kadar hızlı benimsenen herhangi bir ilaç, özellikle obezite ve cerrahi müdahalenin sıklıkla örtüştüğü ortopedi alanında ve GLP-1 RA maruziyetinin kemik ve eklem sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerinin hala tam olarak anlaşılmadığı durumlarda, yakından incelenmelidir,” diyor.
Araştırma,Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi’nin (AAOS) 2026 Yıllık Toplantısı’nda sunulmuştur.
