PLOS ONE dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre dilinizdeki bakterilerle , ne kadar hızlı düşünebildiğiniz arasında istatistiksel bir bağlantı var. İngiltere ve Belçika’dan 60 sağlıklı yetişkin seçilerek, dillerindeki bakterilerle , zeka testlerindeki bilişsel performansları ilişkilendirildi.
Bu konu gerçekten çok ilginç, ağız dolusu kırmızı pancar yediğinizi varsayalım. Bu durumda bir miktar nitrat kan akışına karışarak, vücudunuzda bir yolculuk yaparak, tekrar ağzınıza döner.
İşte dilinizde bakteriler vücudunuza giren maddeyi kan damarlarını genişleten bir maddeye yani nitrik oksite dönüştürür.
Bu küçük kimyasal yolculuk, bilim insanlarının ağzımızdaki mikropların hafıza, dikkat ve bilgiyi ne kadar hızlı işlediğimizle bağlantılı olup olmadığını araştırmalarının nedenlerinden biridir.
Bu bağlantıyı daha iyi anlamak için, Exeter Üniversitesi’nden Joanna E. L’Heureux liderliğindeki araştırmacılar, Vrije Universiteit Brussel’den meslektaşlarıyla birlikte her ülkeden 15 genç ve 15 yaşlı yetişkini çalışmaya dahil ettiler.
Genç gruplar genellikle yirmili yaşlardayken, yaşlı grupların yaş ortalaması altmışlı veya yetmişli yaşlardaydı.
Katılımcılar hafıza, dikkat, duygu tanıma ve işleme hızı testlerini tamamladı. Ekip ayrıca tansiyon ölçtü ve de kan, tükürük ve dilden alınan sürüntü örnekleri topladı.
Katılımcılar sigara içmiyordu ve yakın zamanda antibiyotik kullanmış veya ağız hastalığı öyküsü olan kişiler de çalışmaya dahil edilmedi.
Araştırmacılar, bu sürüntülerdeki bakterileri tanımlayarak her bir kişinin ağız mikrobiyal topluluğunu test performansıyla karşılaştırabildi.
Her iki ülkede de ortak bir bulgu ortaya çıktı. Prevotella histicola bakterisine daha fazla sahip olan kişiler, görevler ülkeler arasında farklılık gösterse de belli başlı testlerde daha hızlı yanıt verdi.
Ülkelere Göre Bakteriler Farklı Tepkiler Üretebilir
Haemophilus parainfluenzae adlı başka bir tür ise karışık bir örüntü sergiledi. Belçika’da bu bakteri, duygu tanıma ve görsel öğrenme görevlerinde daha hızlı tepkilerle ve daha iyi çalışma belleği doğruluğuyla ilişkilendirildi. Birleşik Krallık’ta ise bazı görevlerde daha hızlı tepkilerle, ancak duygu tanıma görevlerinde daha yavaş tepkilerle ilişkilendirildi.
Dolayısıyla, bir bakterinin daha fazla bulunması, tüm testlerde daha iyi performans gösterilmesi anlamına gelmiyordu.
Yaş, bilişsel performansın en tutarlı belirleyicisiydi: her iki ülkede de ileri yaş, daha düşük genel puanlar ve daha yavaş tepkilerle ilişkilendirildi.
Ayrıca araştırmacılar 17 bakteri türünün genç ve yaşlı yetişkinler arasında bolluk açısından farklılık gösterdiğini tespit etti.
Daha geniş bir gruplama düzeyinde, diş eti hastalığıyla ilişkili türleri içeren Treponema ve Tannerella cinslerine ait bakteriler, yaşlı yetişkinlerde daha bol miktarda bulunmaktaydı. Nitrat indirgeyen bir tür ise genç katılımcılarda daha bol miktarda bulunmaktaydı.
Fakat gençlerin ağızlarında daha yaygın olması, bir bakteriyi otomatik olarak daha iyi bilişsel işlevin bir göstergesi haline getirmedi. Aynı nitrat indirgeyici tür, genel test performansı daha düşük olan Birleşik Krallık grubunda da daha bol miktarda bulunmaktaydı.
Tüm katılımcılar sağlıklıydı ve bilişsel taramayı geçmişti. Bu farklılıklar, bilişsel bozukluk tanılarından ziyade sağlıklı kişiler arasındaki varyasyonu yansıtıyordu.
Coğrafya da bu tablonun bir başka önemli parçasıydı. Her iki ülkede de yaşa bağlı bazı örüntüler görülse de, Birleşik Krallık ve Belçika’daki katılımcıların bakteri toplulukları birbirinden farklıydı.
Bu çalışma, aynı grup tarafından 2025 yılında PNAS Nexus’ta yayınlanan ve hafif bilişsel bozukluğu olan kişiler de dahil olmak üzere yaşlı yetişkinlerde ağız mikroplarını ve nitrik oksit biyobelirteçlerini inceleyen daha önceki bir çalışmaya dayanmaktadır.
Yeni araştırma, iki ülkedeki genç ve yaşlı sağlıklı yetişkinlerde benzer ilişkilerin ortaya çıkıp çıkmadığını inceledi.
Kimyasal ölçüm sonuçları daha da karışık çıktı.İngiltere’de daha yüksek plazma nitrat düzeyi bir testte daha iyi performansla ilişkilendirilirken, duygu tanıma doğruluğunda daha düşük bir performansla bağlantılıydı. Daha yüksek nitrit düzeyi ise yalnızca daha yavaş tepkilerle ilişkilendirildi.
Ağız bakterilerinin dahil olduğu bu kimyasal yolak, pancar ve fiziksel performans üzerine yapılan araştırmalarla da ilgilidir. Bakteriler nitratı nitrite dönüştürür ve bu da daha sonra nitrik oksit üretimine katkıda bulunabilir.
Ancak yeni çalışma, bu sürecin test performansındaki farklılıklara neden olduğunu göstermedi. Ayrıca, bir kişinin ağız bakterilerinde değişiklik yapmanın bilişsel performansını iyileştirip iyileştirmeyeceği de test edilmemiştir.
Her ülkede sadece 30 katılımcıyla yapılan bu çalışmanın bulguları keşif niteliğindedir. Yazarlar, gerçek biyolojik örüntüleri istatistiksel değişkenlikten ayırt etmek için daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtmektedir.
Beslenme kontrol edilmemiştir; fiziksel aktivite ve uyku da kapsamlı bir şekilde değerlendirilmemiştir. Bu faktörler, hem kişinin ağzındaki bakterileri hem de bilişsel testlerdeki performansını etkileyebilir.
Veriler 2017 ile 2019 yılları arasında toplanmıştır. Belçika’dan alınan numuneler sıvı azot içinde Birleşik Krallık’a nakledilmiştir; yazarlar, değişkenliğe yol açabilecek depolama farklılıklarının olduğunu kabul etmektedir.
Makalede, bazı analizler için çoklu karşılaştırma düzeltmelerinden bahsedilse de, bakteriler ile bilişsel testler arasındaki ilişkiyi inceleyen regresyon analizleri için bu düzeltmelerden söz edilmemektedir. Çok sayıda ilişkiyi test etmek, tesadüfen ortaya çıkan görünür bulguların ortaya çıkma olasılığını artırabilir.
Ekip, bireyleri yaşlanma süreçleri boyunca takip etmek yerine, genç ve yaşlı kişileri karşılaştırmıştır. Bu çalışma, ağız bakterilerinin bilişsel gerilemeyi öngörüp öngörmediğini veya hızını etkileyip etkilemediğini belirleyememektedir.
Dolayısıyla sonuçlar, ağız mikroplarını değiştirmenin demansı önlediğini, hafızayı geliştirdiğini veya beyin yaşlanmasını yavaşlattığını kanıtlamamaktadır.
Şimdilik, belirli ağız bakterileri düşünme becerilerindeki farklılıklarla ilişkili gibi görünmektedir. Bu mikropların bu farklılıkları şekillendirmeye yardımcı olup olmadığı ya da ağız ve beyin arasında paylaşılan diğer etkileri yansıtıp yansıtmadığı henüz belirlenmemiştir.
Ağız bakterilerindeki bu farklılığın bu garip sonucu, bilişsel yeteneklerin mikrobiyomla olan ilginç ilişkisini gösterse de , mikropların birbirlerini etkileme olasılıkları da ilginçtir.
Araştırma PLOS ONE dergisinde yayınlandı
.
https://www.sciencealert.com/your-mouths-bacteria-may-be-linked-to-how-quickly-you-think?
