Anasayfa / Astronomi / İlk Kez Dönen Bir Yıldızın Yörüngesinde Kara Delik Keşfedildi

İlk Kez Dönen Bir Yıldızın Yörüngesinde Kara Delik Keşfedildi

mwc656-kara delik be yıldız ikilisi-gerçek bilim

İspanyol bilim insanları ilk kez kara delik ve dönen yıldızdan (Be tipi) oluşan ikili bir sistem keşfetti. Teorik olarak böyle bir birlikteliğin olduğu tahmin edilse de daha önce tespit edilememişti. İşte Liverpool ve Mercator (İspanya-Kanarya Adaları) teleskoplarıyla yapılan gözlemler yardımıyla yapılan , ‘ dönen yıldız-kara delik’ ikilisi keşfi Nature dergisinde yayınlandı.

Be tipi yani spinli yıldızlar aslında aslında Evren’de bolca bulunuyor. Galaksimizde bile biline ikili sistemlerin 80’den fazlası nötron yıldızlarıyla olan ikili sistemlerdir. ‘Bu yıldızların en büyük özelliği güçlü santrifüj kuvvetleridir, o kadar hızlı dönerler ki, parçalanma hızına yakındırlar. Bu evrenin fırıldakları gibidir,’ diyor Kanarya Astrofizik Enstitüsü ve La Laguna Üniversitesi’nden Jorge Casares. Casares yıldız-kütleli kara delik uzmanı( 1992′ de ilk kanıtı sundu).

MWC 656 adıyla bilinen Be yıldızının yörüngesinde bir kara delik bulunuyor. Yıldız Lacerta(Kertenkele) takım yıldızında bulunuyor ve dünyadan 8500 ışık yılı uzakta. Ve yıldızı o  kadar hızlı dönüyor ki, yüzey hızı saatte 1 milyon km hıza ulaşabiliyor. “2010’dan beri incelediğimiz bu yıldızın olduğu yönde gama ışını emisyonu gelmekteydi. Daha önce böyle yıldızlardan hiç gama ışını gelmediğinden dolayı bu yıldızın ikili bir sistem sahip olduğunu anladık,” Barselona Üniversitesi Institut de Ciències del Cosmos’ dan Marc Ribo.

Spektrumun detaylı analizi sayesinde bilim insanları yıldızın yanında gelen nesnenin karakteristik özelliklerini açığa çıkardılar. ‘ Bu obje güneşin 3.8 ila 6.9 katı kütleye sahip. Eğer bu büyüklükte bir nesne teleskoplar tarafından gözlemlenemiyorsa ancak kara delik olabilir.Nötron yıldızı olamaz çünkü, onlar güneşin ancak 3 katı büyüklüğündedirler’ diyor Instituto de Ciencias del Espacio CSIC’den Ignasi Ribas,.

Karadelik kendine göre oldukça büyük olan Be yıldızdan saçılan maddelerle besleniyor. Be yıldızının yüksek dönüş hızı madde saçılımına  yol açarak ekvatoral bir disk oluşturuyor. Bu maddelerde kara deliklerin çekim alanına girererek akresyon(birikim) diski oluşturuyorlar. Akresyon diskinin analizi sayesinde kara deliğin hareketi ve kütlesi ölçülebiliyor.

Bu tür sistemlerin oldukça yaygın olabileceğini belirten bilim adamları , bu sistemlerin kara delik yüzünden tespitinin zor olduğunu belirtiyorlar.

Buna rağmen bilim adamları Samanyolu’nda veya diğer galaksilerde bulunan ikili sistemleri daha büyük teleskoplar, örneğin; Gran Telescopio Canarias gibi tespit etmeyi umuyorlar.

Kara delikler ancak X-ışını teleskoplarıyla tespit edilebiliyor. Bakalım gelecekte başka ikili sistemler tespit edilebilecek mi?

Not: Video ve resim illüstrasyondur .

Kaynak: http://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116091100.htm

www.space.com

Araştırma Referansı

  1. J. Casares, I. Negueruela, . Ribó, I. Ribas, J. M. Paredes, A. Herrero, S. Simón-Díaz. A Be-type star with a black-hole companionNature, 2014; 505 (7483): 378 DOI:10.1038/nature12916
Facebook Yorumları

Hakkında Oğuz Sezgin

Özel bir şirkette kalite kontrol müdürlüğü yapıyorum. Anadolu Üniversitesi 2006 Fen Fakültesi Kimya mezunuyum. Bilim ve teknoloji meraklısı olarak günümüzde Türkiye' de bilim ve teknoloji sitelerindeki eksikliği görerek, Gerçek Bilim'i kurdum. Bu sitede gördüğünüz çoğu bilimsel haber ve teknoloji yazısını oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için çeviriyor ve geliştiriyorum. Gerçek Bilim'deki diğer yazarlar ve ben, her gün baş döndürücü şekilde değişen bilim ve teknoloji haberlerini size aktarıyoruz

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

kok-hucre-barsak

Kök Hücrelerden İnsan Bağırsağı Üretildi

  Fransız ve Amerikalı bilim adamları, ilk kez, kök hücreden sinir hücrelerine sahip, işlevini yerine …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*