Anasayfa / Deneysel / Diet Kolaya Mentos Atınca Neden Fışkırır ?

Diet Kolaya Mentos Atınca Neden Fışkırır ?

Stephen Voltz, left, and Fritz Grobe, both of Buckfield, Maine, create a geyser effect from a combination of diet soda and Mentos mints, Thursday, June 29, 2006, during a taping of "Late Show with David Letterman", in New York. (AP Photo/Diane Bondareff)
Stephen Voltz ve Fritz Grobe Diet kola – mentos gayzerleriyle yaptıkları şovlardan tanınıyor.

Diet kolaya mentos attığımızda neden fışkırır hiç düşündünüz mü ? Daha önce diet kola mentos gayzerlerine dair pek çok teori ortaya atılsa da , bugün en genel geçer teori çekirdekleşme adı verilen bir proses. Öğrenciler için ilginç bir fen projesi bile olabilir.

Naneli ya da meyveli Mentos diet kolaya atılırsa, şişenin ağız genişliğine bağlı olarak, kola 10 metreye kadar çıkabilir. Daha 2006’da Mythbusters programında şekerlerdeki akasya zamkı ve jelatinin , diet koladaki kafein, potasyum benzoat ve aspartamla reaksiyonundan kaynaklandığı söylense de bu iddiaların bilimsel bir dayanağı yoktu.

Sonunda ABD’de yapılan bira araştırma bu fışkırmaya neyin neden olduğunu ortaya çıkardı.

Gazlı İçecekler

Araştırmacılar teoriyi oluşturmak için Diet Kola ile Mentos (meyveli ve naneli),naneli yiyecekler, bulaşık makinesi deterjanı, sofra tuzu ve kum ile gerçekleşen reaksiyonları test etti.Ayrıca kafeinsiz içecekler, şekerli kolalar,maden suyu ve tonikle denemeler yaptı. Bütün reaksiyonlarda şişeleri 10 derecelik açıyla yerleştirdiler ve videoya aldılar. Araştırmacılar toplam kütle kaybının ve şekerin yüzey sertliğine etkisini araştırdı.

Araştırmanın sonucunda naneli , meyveli fark etmeksizin bütün mentos türlerinin diet kolayla en yüksek kola şelalesini oluşturduğunu gösterdi. Bu şelaleler yatayda 7 metre uzağa kadar ilerleyebiliyor.

Kafeinsiz diet kolada aynı şekilde fışkırma yapıyor ve kafein reaksiyonu hızlandırmıyor. Ayrıca diet kolanın önceki ve sonraki pH ölçümlerine göre asitlik değişmiyor, yani bu basit bir asit-baz reaksiyonu değil.

Mentos şekerinin belli olmasa da yüzeyi sanki bir golf topu gibi çukurlu, bu nedenle su moleküllerinin verimli polar etkileşimlerine imkan tanıyor.

Sert Şeker

“Su molekülleri bir diğeriyle etkileşime girme eğilimindeler, fakat gazlı içeceğe bir şey attığınızda su molekülleri arasındaki iletişim kesilerek, baloncukların arttığı bölgelere dönüşüyor. Bununla beraber eğer yeterince bu sert şekerlerden attığınızda dolayısıyla yüzey alanı artıyor ve kabarcıkların daha fazla alana yayılması sağlanıyor, ” diyor Appalachian State  Üniversitesi’nden fizikçi Coffey, New Scientist  dergisine.

Yani Mentos şekerinin çukurlu yapısı , yüzey alanını arttırdığından çekirdekleşmeyi kolaylaştırıyor.

Ayrıca yüzey gerilimin az olması kabarcıkların çıkışını hızlandırıyor. Yapılan ölçümler sonucunda tatlandırıcı aspartamlı suyun , şekerli suda daha düşük yüzey gerilimine sahip olduğunu gösterdi. Bu nedenle diet kola daha fazla fışkırıyor.

Diğer bir faktör ise Mentos’un içerdiği akasya zamkının (arap zamkı) , sıvıdaki yüzey gerilimini azaltan bir yüzey aktif madde olması .  Diğer naneli şekerler, bu yüzey aktif madde olmadan bu kadar büyük fışkırmalar yaratamıyor.

Mentos şekerin yoğunluğu biraz daha fazla bu nedenle hızla kolada batarak, çabucak diğer baloncukları besleyen kabarcıklar yaratıyor. Bu  nedenle ezilmiş mentoslar ancak küçük fışkırmalar üretebiliyor.

Mentos ve diet kola ilgili ilginç deneyler yaparak, öğrenciler bilime teşvik edilebilir.,

Kaynaklar:

ABCNEWS

https://en.wikipedia.org/wiki/Diet_Coke_and_Mentos_eruption

Facebook Yorumları

Hakkında Oğuz Sezgin

Bir bilim sever ve kimyager olarak, internetteki eksikliği görerek Gerçek Bilim’i 2012'de kurdum. Bu sitede gördüğünüz pek çok bilim ve teknoloji haberini oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için araştırıyor, çeviriyor ve geliştiriyorum. Gerçek Bilim'deki diğer yazarlar ve ben, her gün baş döndürücü şekilde gelişen bilim ve teknoloji haberlerini size aktarmaktan kıvanç duyarız.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Nano Denizaltılar ile Spesifik Kanser Hücreleri Öldürüldü

2015 yılında Rice Üniversitesi’nden bilim insanları, aynı bilimkurgu filmlerindeki gibi ışıkla ilerleyen nano denizaltılar ürettiler. …

2 yorumlar

  1. Eskiden MENTOS mu vardı? kolanın içine beyaz leblebi atardık. Şimdi anlıyorum ki üzerindeki tuz çekirdeklenme noktalraının oluşumuna katkı sağlıyormuş Ayrıca beyaz leblebinin de yüzeyi mentos gibi engebeli. Şişe kolanın içine 3 tane leblebi attımı gelsin party 🙂

  2. Mentos bize sonradan geldi, leblebiyi bir deneyelim güzel olabilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*