Pazar , Ağustos 19 2018
Anasayfa / İlginç Bilim / Desibel Nedir ? Kaç Desibel Ses İşitme Kaybı Yaratır ?

Desibel Nedir ? Kaç Desibel Ses İşitme Kaybı Yaratır ?

Desibel, halihazırda ses seviyelerinin veya fiziksel iki değerin (gürültü, sinyal, voltaj, elektromanyetik dalga vb.) tanımlanmasında kullanılan logaritmik ölçü birimine denir. Bu ölçü birimi her ne kadar Alexander Graham Bell ismine atfedilirse de ‘Bel’ ismine hesaplamalarda çok karşılaşılmaz. Onun yerine daha çok ‘Desi-bel’ kullanılır. ‘bel’ isminin başına getirilen ‘desi’ adından da anlaşılacağı üzere sonucu 10 tabanlı yapmaktadır. Bunun asıl nedeninin kesin olarak bilinmemesiyle beraber sonucun küsüratlardan kurtarılması şeklinde tahminlerde bulunulmaktadır.

Desibel’in asıl tanımı, 20’nci yüzyılın başında ABD’nde bulunan Bell şirketinde telefon güç ölçümlerinin yapılması esnasında yapılmıştır. Bu kavramın tanımlanmasının ardından günümüze kadar pek çok mühendislik hesaplamalarının da parçası haline gelmiştir. Öyle ki bu kavram yaşadığımız yüzyılda hızla gelişen elektronik ve haberleşme alanının en büyük sorunlarından olan sinyal ve gürültünün ifade edilmesinde kullanılmaktadır.

Temel olarak hesaplamalarda  ifadesi kullanılır. Buradaki  ifadesinin 10 ile çarpılmasındaki asıl neden, sonucu desibel cinsinden bulmak isteyişimizdir. Ayrıca formül, hesaplamak istediğimiz büyüklüğün türüne göre de değişkenlik gösterebilmektedir. Örneğin ölçmek istediğimiz büyüklüğün türü ‘Güç’ olursa yukarıdaki ifadeyi kullanırız ve şu halde ifadeyi baştan dizayn ederiz;

logdesibel  

Lp: Güçsel desibel oran

P: Ölçülen güç

Po: Referans güç

Örnek Hesaplamalar

Birim Desibel Bel Neper Güç Oranı Genlik Oranı
1 dB 1 dB 0,1 B 0,11513 Nep 1,25893 1,12202
1 Bel 10 dB 1 B 1,1513 Nep 10 3,16228
1 Nep 8,68589 dB 0,868589 B 1 Nep 7,38906 2,71828

Ölçüm Çeşitleri Nelerdir?

Desibel ifadesi günümüzde daha çok gürültünün seviyesini belirlemede kullanılır. Bu seviyeleri birçok araç (bilgisayar, telefon, yazılım vb.) yardımıyla yapabileceğimiz gibi hassas sonuçlar alabileceğimiz sırf bu ölçümleri yapması için geliştirilen ‘Desibelmetre’ adında ölçüm cihazları da mevcut olmaktadır. Ayrıca yukarılarda da örnek olarak değinmiş olduğumuz formüller kullanılarak kendimizde bu hesaplamaları yapabiliriz.

Günlük Hayatta Maruz Kalınan Gürültü Seviyeleri Nelerdir?

Günlük hayatta sıkça kullanmış olduğumuz araç gereçlerin çıkarmış olduğu gürültü seviyeleri (dB cinsinden) aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Verilen dB seviyeleri değişken olmakla birlikte insanların yaklaşık olarak kaç dB (desibel) gürültü seviyesine maruz kaldığı hakkında fikir vermektedir. Ayrıca gürültü seviyeleriyle doğru orantılı olarak insanlar üzerinde gerçekleşen olumsuz etkilerde tabloda verilmiştir.

Desibel Örnek Ortamlar İnsan Üzerindeki Etkiler
0 Sessizlik Yok
10 Nefes alma
20 Fısıldama, düşen yapraklar
30 Sakin kırsal arka plan, yatak odası
40 Kütüphane
50 Düşük düzeyde konuşma, rüzgâr türbini
60 Lokanta gürültüsü, uğultu
70 TV sesi, bilgisayar Bazıları için rahatsızlık verebilir
80 Fabrika Uzun sürede işitme bozuklukları
90 Çim biçme makinesi, araba içinde maruz kalınan ses Uzun sürede işitme bozuklukları
100 Dıştan takılmış motor Uzun sürede ileri seviyede işitme bozuklukları
110 Rock konseri, sanayi gürültüsü Hemen zarar verebilir veya uzun sürede işitme bozukluğu
120 Gök gürültüsü, havalı matkap Genellikle hemen zarar verir
130-150 Jet Uçağı Ani işitme kaybı veya kulak zarının yırtılması

 

KAYNAK

https://tr.wikipedia.org/wiki/Desibel

Facebook Yorumları

Hakkında Eyüp Özkan

Bilim ve teknolojiye olan merakım lise yıllarına kadar dayanmaktadır. Hızla değişen teknolojiye ayak uydurabilmek için sürekli okuyor ve yazıyorum. Gerçek Bilim okuyucularını daha çok elektronik alanında gerçekleşen yeniliklerden bilgiler vermeyi hedefliyorum. İlham kaynağım ünlü bir Latince deyiş olan ‘Öğreterek öğreniyorum, yazarak düşünüyorum’ sözüdür.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Amalgam Dolgular Güçlü MR Cihazlarından Geçerken Civa Salıyor

Akdeniz Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Selmi Yılmaz ve ekibinin yaptığı araştırmada amalgam dolguların 7 Teslalık …

Bir yorum geldi

  1. Pingback: Desibel Nedir ? Kaç Desibel Ses İşitme Kaybı Yaratır ? - Herşeyolog

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.